De peilingen hadden hem al begraven, de stembus heeft hem weer tot leven gewekt. Op zondag 25 oktober won Luiz Inácio Lula da Silva de tweede ronde van de Braziliaanse presidentsverkiezingen met 51,79 % van de stemmen, tegenover 48,21 % voor de conservatieve senator Flávio Bolsonaro, oudste zoon van voormalig president Jair Bolsonaro. Hij behaalt zo een ongezien vierde mandaat aan het hoofd van het grootste land van Latijns-Amerika, aan de vooravond van zijn 81e verjaardag, die hij op dinsdag 27 oktober viert.

Een spectaculaire inhaalrace

Het scenario leek nochtans vooraf geschreven. In de eerste ronde, drie weken eerder, had Flávio Bolsonaro de voorspellingen gelogenstraft door met 47,03 % van de stemmen op kop te eindigen, tegenover 45,16 % voor de uittredende president. Aan de vooravond van de tweede ronde gaven twee peilingbureaus, Datafolha en Quaest, de rechtse kandidaat nog 51 % van de stemintenties.

Uiteindelijk haalt Lula iets meer dan 64,2 miljoen stemmen, tegenover ongeveer 59,8 miljoen voor zijn tegenstander, een verschil van zo’n 4,4 miljoen stemmen. De verkiezingsavond was een emotionele rollercoaster: in het begin van de telling lag Flávio Bolsonaro voor, tot de trend omsloeg.

Twee uur langer stemmen, en een betwisting

De dag werd verstoord door zware onweders en problemen met het openbaar vervoer. Een rechter besliste daarop de stembureaus twee uur langer open te houden. Op die beslissing steunt Flávio Bolsonaro om zijn nederlaag niet te erkennen en aan te kondigen dat hij de nietigverklaring van de verkiezing zal vragen.

Analisten achten die nietigverklaring echter zeer onwaarschijnlijk: het verschil is duidelijk, en het kamp van Flávio Bolsonaro zelf had wegens de regen in het zuiden van het land eveneens om een verlenging van de stemming gevraagd.

Een symbool voor links in Latijns-Amerika

Deze overwinning laat links toe aan de macht te blijven in Brazilië, terwijl rechts op het continent terrein wint. Ze speelt zich ook af in een land dat nog altijd diep verdeeld is: voormalig president Jair Bolsonaro werd veroordeeld voor een poging tot staatsgreep, en het was zijn zoon die de kleuren van zijn kamp verdedigde. Al tijdens zijn vorige ambtstermijn, die in 2023 begon, had Lula beloofd het land te verzoenen. De komende weken moeten uitwijzen of de betwisting juridisch blijft of naar de straat overslaat.

Bronnen: RTBF, France 24, Radio-Canada, Wikipedia

Foto: Senado Federal / CC BY 2.0, via Wikimedia Commons