Een akkoord, maar nog niet het cijfer dat telt. Maandag 26 oktober hebben de Europese ministers van Landbouw na een lange onderhandelingsdag in Luxemburg unaniem een “gedeeltelijke algemene oriëntatie” aangenomen over de regels van het toekomstige gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), dat van 2028 tot 2034 zal gelden.
Meer flexibiliteit voor de lidstaten
Het compromis, gedragen door het Ierse voorzitterschap van de Raad, geeft de lidstaten meer ruimte om de steun af te stemmen op de realiteit van hun landbouw. Generatievernieuwing blijft een centrale doelstelling, met meer steun voor jonge landbouwers. Ook sommige technische definities werden versoepeld, zoals die van de subsidiabele hectare.
Die flexibiliteit stuit in Brussel niet op unanieme bijval: Europees commissaris voor Landbouw Christophe Hansen waarschuwde voor een GLB “à la carte”, dat ingaat tegen de interne markt.
Het budget, de grote afwezige
Het akkoord laat alles wat met geld te maken heeft zorgvuldig buiten beschouwing, zoals de plafonnering of degressiviteit van de steun. Die kwesties hangen af van de onderhandelingen over de volgende meerjarenbegroting van de EU (2028-2034), die de Europese leiders tegen het einde van het jaar hopen af te ronden.
Daar wringt het schoentje. In haar voorstel van juli 2025 wil de Commissie het GLB samen met ander beleid, zoals cohesie of migratie, onderbrengen in één groot fonds dat via nationale plannen wordt beheerd. Volgens cijfers die in het Franse parlement werden aangehaald, zou de directe steun aan landbouwers dalen van ongeveer 387 miljard euro in 2021-2027 naar 293,7 miljard in 2028-2034, een daling van meer dan 20 % in nominale waarde.
Ongerustheid op het Belgische platteland
Het GLB is goed voor bijna een derde van de Europese begroting, en België ontvangt voor 2023-2027 meer dan 2,8 miljard euro aan Europese landbouwfinanciering. De Boerenbond hekelt een vermindering van het landbouwbudget met 22 %, terwijl de Fugea een voldoende gefinancierd GLB eist. Europese landbouwers bereiden overigens voor het einde van het jaar een nieuwe betoging in Brussel voor, na die van juli 2025.
Volgende stap: de onderhandelingen met het Europees Parlement. Maar zolang de enveloppe niet bekend is, blijven de landbouwers in het ongewisse.
Bronnen: Agra, Luxemburgse regering, Contexte, 21News, BruxellesToday, Assemblée nationale
Foto: Alex Remacle / CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
