Het krachtmeten tussen de Belgische staat en de Franse energiereus Engie is een stap verder gegaan. Nu de gesprekken over de overname van het Belgische nucleaire park vastlopen, overweegt de regering van Bart De Wever een radicale optie: de gedwongen nationalisatie van de centrales van Doel en Tihange.
Een wetsontwerp ligt al klaar
Volgens informatie die dinsdag in de Belgische pers verscheen, heeft de administratie al een wetsontwerp opgesteld waarmee de staat de installaties kan overnemen. In dat noodscenario zou de regering zelf het bedrag van de schadevergoeding aan Engie bepalen, op basis van haar eigen inschatting van een billijke prijs. Een juridisch explosieve piste, die het land zou blootstellen aan een lange strijd voor de rechtbanken.
Voor veel waarnemers gaat het in de eerste plaats om een drukmiddel om de vastgelopen onderhandelingen te deblokkeren.
4 november in het vizier
De gesprekken begonnen met een intentieverklaring die op 29 april werd ondertekend. Het doel: de krachtlijnen (de “Heads of Terms”) vastleggen van een overname door de staat van de nucleaire activiteiten van Engie en zijn dochter Electrabel in België. De streefdatum, oorspronkelijk 1 oktober, werd wegens de complexiteit van het dossier al in onderling akkoord uitgesteld tot 4 november.
Er staat financieel veel op het spel. Het gaat niet alleen om de eigendom van de reactoren, maar ook om wie de ontmantelingskosten draagt, die oplopen tot miljarden euro’s.
Zeven reactoren, nog twee in bedrijf
Het park telt zeven reactoren. Vijf liggen al stil: Doel 3 sinds oktober 2022, Tihange 2 sinds januari 2023, en vervolgens Doel 1, Tihange 1 en Doel 2 in 2025. Alleen Doel 4 en Tihange 3 draaien nog, verlengd tot 2035 dankzij het akkoord dat onder de regering-De Croo werd gesloten en waarin de staat al partner is.
De Arizona-meerderheid wil verder gaan: die twee eenheden openhouden tot 2045, een heropstart van bepaalde stilgelegde reactoren onderzoeken en nieuwe capaciteit voorbereiden. Minister van Energie Mathieu Bihet (MR) heeft experts zoals Framatome en Westinghouse ingeschakeld om de staat van de vijf stilgelegde reactoren te beoordelen, en staat open voor een nieuwe verlenging van Tihange 1.
De oppositie eist een debat
Het vooruitzicht van een onteigening doet stof opwaaien. De partij Anders vraagt nog deze week een dringende vergadering van de Kamer, in aanwezigheid van de premier. Want los van de onderhandelingsstrategie is de vraag zwaarwichtig: is de staat klaar om de exploitant, en de betaler, van de volledige Belgische kernenergie te worden? Het antwoord volgt misschien op 4 november.
Bronnen: Business AM, 21News, RTBF, L-Post, NewMobility
Foto: Alf van Beem / CC0, via Wikimedia Commons
